> Actualité > "Chak jou ki jou": epidemi, konfinman, briganday, represyon…

Haiti-Opinion

"Chak jou ki jou": epidemi, konfinman, briganday, represyon…

Lyonel Trouillot

Publié le Sunday 24 May 2020

Chak moun gen yon bagay li pè…

Gen moun, tiye yo rache yo, kowonaviris pa egziste. Se yon pawòl Jovenel Moïse PHTK envante pou fè lajan, òganize represyon. Yo di kowona a, se menm jan ak elektrisite 24 sou 24 la.

Gen moun ki trape maladi a oswa ki gen sentòm ki sanble ak maladi a ki pè al chèche laswenyaj. Yo pè vyolans lòt sitwayen ta kapab fè sou yo. Gen moun iyorans transfòme an bèt. Yo pare pou boule, touye, kòmsi maltrete premye viktim yo te ka fè yo menm yo pa janm viktim, kòmsi maladi se dezonè, kòmsi yon malad se yon kriminèl.

Gen bandi ki pa bezwen konnen afè maladi pa maladi, tout lajan bon pou yo, yo kontinye ap mennen aktivite ki kapab mete lavi moun an danje. Gen klèb, klèb-pisin ki kontinye fonsksyone prèske kòmsi ryennetè. Lajan fè ti pope danse, menm kant sa mete lavi moun an danje.

Gen patwon ki pa pran tout mezi sekirite yo ta sipoze pran pou pwoteje anplwaye yo.

Gen anpil malere lavi a fòse pran lari a, paske esperans yo se nan lari a li ye. Rete nan yon kay ki pa kay, san anyen nan men yo ni nan vant yo, se pa yon kondisyon yo ka sipòte, sitou si yo gen timoun. Mal pou mal yo reziyen yo pran lari a.

Gen yon jwèt mòde soufle y ap jwe ak militan politik opozisyon an.

Gen bandi, kadejakè, kriminèl tout moun rekonèt yo lage swa dizan paske gen twòp moun nan prizon, men gen malere ki fèmen depi lontan, san jijman ni kondanasyon k ap pouri nan prizon.

Gen moun laperèz fèmen nan yon kay ansanm. Pawòl yo fini, men yo la, kou yon kolonn etranje k ap pare lapli ansanm ap tann yon demen ki pa bije fè sans.

Gen yon premye me ki pase nan rizib nan yon peyi bon tan move tan dwa travayè pa janm yon priyorite.

Gen yon dizwi me ki pase nan rizib. Ki fèt drapo nan yon peyi kote yon prezidan vann vwa l pou yon ti monnen ak garanti gwo peyi ap sipòte l kont revandikasyon pèp la? Ki fèt inivèsite nan yon peyi pèp la si tèlman ap soufri li pèd konfyans nan lasyans ak konesans!

Gen yon prezidan k ap pale. M mande yon moun ki sa l di. Moun nan di m, pa pèdi tan w : se djèdjè lap djèdjè…

Lyonel Trouillot

Liliane Pierre-Paul éléments Aller à la galerie de Liliane Pierre-Paul